Choroby pomidorów – zdjęcia, objawy i metody zwalczania

W tym kompleksowym przewodniku - zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych ogrodników - przedstawimy wszystkie najważniejsze choroby pomidorów występujące w naszym klimacie. Nauczymy Cię rozpoznawać pierwsze objawy oraz pokażemy skuteczne metody profilaktyki i zwalczania. Wiedza ta pozwoli Ci uchronić swoje rośliny przed dewastującymi skutkami infekcji i cieszyć się zdrowymi, obfitymi plonami.

Najważniejsze informacje

• Najgroźniejsze choroby pomidorów to zaraza ziemniaka (Phytophthora infestans), alternarioza i szara pleśń, które mogą zniszczyć całą uprawę w ciągu kilku dni

• Choroby grzybowe rozwijają się najczęściej przy temperaturze 15-25°C i wysokiej wilgotności powietrza powyżej 70%

• Wczesne rozpoznanie objawów na liściach i natychmiastowe działanie może uratować plony - pierwsze symptomy pojawiają się już po 3-5 dniach od zakażenia

• Lepiej zapobiegać niż leczyć - zmianowanie co 3-4 lata, dezynfekcja narzędzi i podlewanie przy korzeniach zmniejsza ryzyko chorób o 80%

• Opryski fungicydowe należy stosować prewencyjnie co 7-14 dni, szczególnie w okresach deszczowych od maja do września

Choroby pomidorów – zdjęcia najczęstszych objawów

Spis treści - szybki podgląd chorób

• Alternarioza pomidora – czarne i brązowe plamy koncentryczne na liściach

• Zaraza ziemniaka (fytoftoroza) – wodniste, ciemne plamy i biały nalot na pomidorach

• Szara pleśń (Botrytis cinerea) – puszysty nalot, opadanie kwiatów i gnicie owoców

• Fuzaryjna zgorzel łodygi – więdnięcie krzaków i zbrązowiałe korzenie pomidora

• Mączniak prawdziwy (Euoidium lycopersici) – biały, mączysty nalot na liściach pomidorów

• Mozaika pomidora – mozaikowate, żółto-zielone przebarwienia i deformacje liści

• Rak bakteryjny pomidora – pęknięcia łodyg i plamy „ptasie oczko” na owocach

• Bakteryjna cętkowatość pomidora – małe, ciemne plamki z żółtą obwódką

• Sucha zgnilizna wierzchołkowa – brunatne, suche i wklęsłe plamy na spodzie owoców

Pomidory uprawiane w Polsce należą do najbardziej podatnych na choroby roślin ogrodniczych. Nieodpowiednie warunki atmosferyczne, wysoka wilgotność powietrza i błędy w agrotechnice mogą doprowadzić do rozwoju groźnych patogenów, które w krótkim czasie niszczą całe nasadzenia. Straty w plonach pomidorów z powodu chorób mogą sięgać nawet 70-90% w przypadku braku właściwej ochrony. Dlatego zalecamy - najlepiej co klika dni - lustrować pomidory w poszukiwaniu oznak chorób lub śladów żerowania szkodników.

Jakie odmiany pomidorów są bardziej odporne na choroby?

Całkowita odporność na choroby pomidorów nie istnieje, jednak wiele nowoczesnych odmian F1 wykazuje podwyższoną odporność na najczęstsze patogeny występujące w polskich warunkach uprawy.

Jeżeli zależy Ci na zdrowych roślinach i stabilnym plonowaniu, sprawdź ofertę nasion pomidorów F1, które zostały wyselekcjonowane pod kątem wysokiej zdrowotności i odporności na wybrane choroby.

Jak rozpoznać choroby pomidorów i jakie są ich objawy?

Choroby pomidorów mogą objawiać się na różnych częściach rośliny. Do najczęstszych objawów należą:

• Plamy na liściach: ciemnobrunatne, często strefowane, które mogą żółknąć i zasychać.

• Zmiany na łodygach: niewielkie, ciemne, lekko zapadnięte plamy.

• Uszkodzenia owoców: rozległe, ciemne plamy, często z charakterystycznym czarnym nalotem zarodników grzyba i widocznymi czarnymi kuleczkami.

• Zmiany w liściach: więdnięcie, poskręcanie się i przedwczesne obumieranie, co może odsłaniać owoce na działanie słońca.

• Ogólne osłabienie roślin: zahamowanie wzrostu i obniżenie plonowania.

⚠️ Znając objawy, łatwiej rozpoznać konkretną chorobę – poniżej opisujemy najczęstsze z nich.

Jakie choroby najczęściej atakują pomidory?

Choroby grzybowe pomidorów stanowią największe zagrożenie dla upraw zarówno amatorskich, jak i komercyjnych. Rozwojowi grzybów sprzyjają przede wszystkim wysoka wilgotność powietrza powyżej 70%, temperatura w zakresie 15-25°C oraz słaba cyrkulacja powietrza. Zalecenia te mają zastosowanie także w uprawie amatorskiej.

Alternarioza pomidora to choroba grzybowa wywoływana przez Alternaria solani. Powoduje małe, czarne lub brązowe plamy koncentryczne, na najniższych liściach, często z żółtą obwódką o średnicy do ok. 1,5 cm.

Z czasem plamy obejmują ogonki liściowe i pędy, liście żółkną i zamierają, a na owocach w zagłębiueniu szypułki, pojawiają się ciemnobrązowe, zapadnięte plamy z ciemnym nalotem zarodników.

Patogen zimuje 2–3 lata w glebie i resztkach roślinnych( w postaci grzybni), a najszybciej rozwija się przy ok. 25°C i wysokiej wilgotności, głównie od połowy czerwca do sierpnia.

Zaraz ziemniaka to choroba wywoływana przez Phytophthora infestans, która powoduje ciemnozielone, wodniste plamy na liściach, szybko ciemniejące z białawym nalotem zarodników na spodniej stronie.

Brunatne nekrozy łodygi pokrywają i opasują pędy, a na owocach szarozielone plamy penetrują miąższ; na owocach zgnilizna pojawia się szybko po ich wystąpieniu. Optymalne warunki: 15–20°C, wilgotność >90% i zwilżone liście, typowe dla deszczowego polskiego lata.

🛡️ Rada od Vilmorin: Zaraza ziemniaka potrafi zniszczyć uprawę w kilka dni. Jeśli chcesz uniknąć tego problemu w przyszłym sezonie, wybierz odmianę szklarniową Honey Moon F1 lub Hector F1, które posiadają naturalną, podwyższoną odporność na ten patogen.

Szarą pleśń powoduje grzyb botrytis cinerea, który atakuje wszystkie nadziemne części rośliny. Charakterystyczne objawy to nekrotyczne plamy na liściach, łodygach i owocach pokryte szarym, puszystym nalotem przypominającym pajęczynę.

Na owocach pojawia się początkowo jako wodniste, miękkie plamy, które szybko powiększają się i pokrywają szarawe plamy z widoczną grzybnią. Porażone owoce stają się miękkie, gnijące i często opadają z rośliny. Choroba często rozpoczyna się od kwiatów, które czernieją i opadają, a następnie przenosi się na młode owoce.

Grzyb botrytis cinerea rozwija się optymalnie przy temperaturze 14-15°C i wilgotności powietrza 97-98%. Szczególnie groźny jest w szklarniach przy słabej wentylacji i nadmiernej gęstości sadzenia​

Fuzaryjna zgorzel powodowana jest przez grzyby z rodzaju Fusarium. Choroba szczególnie groźna w uprawach szklarniowych. Do pierwszych objawów tej choroby należy więdnięcie i zahamowanie wzrostu rośliny.

U podstawy łodygi pojawiają się nekrotyczne plamy, a na przekroju można zaobserwować zbrązowiałe wiązki przewodzące. Na powierzchni porażonych tkanek często pojawia się różowy nalot grzybni. Korzeni pomidora są brązowe, spleśniałe i łatwo się łamią, a z czasem może dochodzić także do zgnilizny korzeni.

Patogen zimuje w glebie i rozwija się optymalnie przy temperaturze 18-20°C w warunkach wysokiej wilgotności podłoża. Szczególnie podatne są rośliny rosnące w podłożach sterylnych, gdzie brak konkurencyjnej mikroflory.

Mączniak prawdziwy charakteryzuje się pojawianiem się białego, mączystego nalotu na liściach, ogonkach liściowych i łodygach. Biały nalot przypomina posypanie mąką i początkowo pojawia się na najstarszych liściach w dolnej części rośliny.

Z czasem liście żółkną, zasychają i opadają, co prowadzi do osłabienia całe rośliny i zmniejszenia plonu. Mączniak rozwija się przy wilgotności powietrza powyżej 70% i temperaturze 20-28°C, a cykl rozwojowy trwa zaledwie 4-5 dni.​

Mozaika pomidora to choroba wirusowa wywoływana głównie przez wirusa TMV (Tobacco mosaic virus) lub TYLCV (Tomato yellow leaf curl virus). Objawy obejmują mozaikowate przebarwienia liści (żółto-zielone plamy i smugi), ich marszczenie, skręcanie i deformacje, oraz karłowanie rośliny.

Owoce są małe, zniekształcone i nekrotyczne. Przenoszona mechanicznie, przez mszyce lub nasiona - w tym przez mszycę brzoskwiniową oraz mszycę ziemniaczaną średnią; brak specyficznego leczenia – niszczyć porażone rośliny.

🛡️ Rada od Vilmorin: Wirus mozaiki (TMV) jest nieuleczalny. Jedynym ratunkiem jest profilaktyka i genetyka. Odmiany Tutti Frutti F1 oraz Agora F1 są genetycznie uwarunkowane do walki z tym wirusem.

Czym chronić pomidory przed chorobami?

Profilaktykę chorób pomidorów można prowadzić zarówno za pomocą naturalnych, jak i chemicznych środków ochrony roślin:​​

Naturalne opryski profilaktyczne:

• Oprysk z mleka (stosunek 1:10 z wodą) – zapobiega niektórym chorobom grzybowym​​

• Wyciąg z czosnku – hamuje rozwój grzybów​

• Roztwór drożdży – wzmacnia odporność rośliny​

• Wyciąg ze skrzypu – wzbogaca rośliny w krzem i wzmacnia ich naturalną odporność​

• Roztwór rumianku – skuteczny przeciwko mszycom i przędziorkom​

• Roztwór szarego mydła – usuwa niektóre szkodniki​

👉 Warto także zadbać o naturalne nawożenie naszych pomidorów - tutaj znajdziesz specjalny naturlany nawóz dla Twoich pomidorów

Zwalczanie chemiczne pozostaje najskuteczniejszą metodą walki z chorobami grzybowymi. Do najważniejszych fungicydów należą:

• Amistar 250 SC - fungicyd systemiczny skuteczny przeciwko zarazę ziemniaka i alternariozie

• Signum 33 WG - preparat o szerokim spektrum działania przeciwko szarej pleśni i alternariozie

• Switch 62.5 WG - specjalistyczny preparat przeciwko szarej pleśni

• Miedzian Extra 350 SC - skuteczny preparat miedziowy na cętkowatość pomidora

• Revus 250 SC - systemiczny fungicyd o działaniu prewencyjnym i leczniczym

🗓️ Harmonogram oprysków powinien uwzględniać prewencyjne stosowanie fungicydów co 7-14 dni w okresie największego zagrożenia (maj-wrzesień), szczególnie podczas deszczowej pogody.

Metody agrotechniczne wspierają działanie środków chemicznych:

• Natychmiastowe usuwanie chorych części roślin

• Poprawa wentylacji i obniżenie wilgotności

• Regularne nawożenie zwiększające odporność roślin

• Unikanie uszkodzeń mechanicznych ułatwiających infekcje

🛡️ Zasady profilaktyki:

• Zmianowanie - najważniejsza zasada profilaktyki. Nie należy uprawiać pomidorów rok w tym samym miejscu częściej niż co 3-4 lata. Patogeny gromadzące się w glebie i resztkach roślinnych zachowują żywotność przez kilka lat.

• Dezynfekcja - wszystkie narzędzia, doniczki, szklarnie i podłoża należy dokładnie zdezynfekować przed rozpoczęciem sezonu. Mój wybór numer jeden to mydło sodowe z czosnkiem wymieszane z wodą. Można także użyć roztworu formaliny, podchlorynu sodu lub preparatów dedykowanych.

• Zdrowy materiał siewny - wybór odmian odpornych na choroby oraz zakup nasion i rozsady z renomowanych źródeł. Odmiany F1 wykazują zazwyczaj większą odporność niż tradycyjne.

• Higiena uprawy - systematyczne usuwanie resztek roślinnych, chorych liści i owoców. Wszystkie odpady należy spalić lub wyrzucić do śmieci, nigdy nie kompostować. Odpowiednia gęstość sadzenia i regularne przycinanie dolnych liści.

• Właściwe podlewanie - podlewanie przy korzeniach, unikanie moczenia liści. Najlepiej podlewać rano, aby rośliny mogły obeschnąć przed wieczorem. Warto także zastosować ściółkowanie dla poprawy wilgotności ziemi i ograniczeniu zużycia wody.

• Wentylacja - regularne wietrzenie zapewnia dobrą cyrkulacji powietrza w szklarni i tunelach.

Oprócz chorób grzybowych, pomidory mogą być atakowane także przez szkodniki i choroby bakteryjne, o czym więcej w kolejnych częściach artykułu.

Jakie szkodniki najczęściej atakują pomidory?

Najpowszechniejszymi szkodnikami pomidorów są:​

1. Mszyce – małe owady wysysające sok z roślin, powodujące słabszy wzrost, deformacje liści i żółknięcie; są również nosicielami wirusów​ (częstym gatunkiem na pomidorach jest mszyca ziemniaczana)

2. Gąsienice motyli nocnych – szczególnie Helicoverpa armigera i Tuta absoluta (skośnik pomidorowy), które wygryzają nieregularne dziury w liściach i wgryzają się w owoce​

3. Mączlik szklarniowy – drobna biała muszka żerująca na spodniej stronie liści, powodująca ich deformacje i żółknięcie​; wydzielana przez niego spadź sprzyja rozwojowi grzybów sadzakowych

4. Nicienie – mikroskopijne pasożyty glebowe atakujące korzenie (najczęściej mątwik ziemniaczany i guzak północny), powodujące zamieranie roślin​

5. Wciornastki – drobne owady wysysające sok z liści i powodujące ich przebarwienia i deformacje​

6. Turkuć podjadek – owad prostoskrzydły, niszczy korzenie przekopując korytarze, mogące zniszczyć sadzonkę w jedną noc​

7. Stonka ziemniaczana – chrząszcz mogący atakować pomidory gruntowe, wygryzający dziury w liściach

W uprawie warto też uważać na przędziorki: przędziorek chmielowiec powoduje drobne, jasne plamki i zasychanie liści, a pod osłonami często pojawia się przędziorek szklarniowiec.​

Czym pryskać pomidory na szkodniki?

Naturalne opryski na szkodniki:

• Emulsja czosnkowa – działa odstraszająco na mszyce i inne szkodniki​

• Roztwór rumianku – skuteczny przeciwko mszycom i przędziorkom​

• Roztwór szarego mydła – usuwa mszyce, wciornastki i inne miękkie owady​

• Oprysk z wrotycza – wykazuje właściwości owadobójcze​

• Wyciąg z pokrzywy – wzmacnia rośliny i odstraszająco wpływa na szkodniki​

Chemiczne insektycydy:

Do zwalczania szkodników stosuje się różne grupy insektycydów w zależności od rodzaju szkodnika. Mogą to być pyretroidy, neonikotynoides, spinosyny i inne substancje aktywne. Wybór preparatu powinien uwzględniać konkretny szkodnik i stację fenologiczną rośliny.​

💡 Zalecenia praktyczne:

• Stosuj naprzemiennie środki chemiczne i biologiczne, aby zapobiec uodpornieniu się szkodników​

• Unikaj oprysków w czasie kwitnienia, aby chronić owady zapylające​

• Dokładnie przestrzegaj zaleceń dotyczących dawki i stężenia środka​

• Opryskuj dokładnie wszystkie części rośliny, zwłaszcza spodnie strony liści​

• Monitoruj rośliny w poszukiwaniu szkodników i podejmuj działania zaraz po ich wykryciu

Jakie choroby bakteryjne występują na owocach pomidora oraz łodygach?

Choroby bakteryjne pomidorów stanowią szczególne wyzwanie ze względu na trudności w zwalczaniu i brak skutecznych środków chemicznych. Bakterie rozprzestrzeniają się głównie przez zakażone nasiona, wodę irygacyjną, narzędzia ogrodnicze oraz owady. W przeciwieństwie do chorób grzybowych, bakterie nie tworzą widocznych nalotów, ale powodują charakterystyczne objawy w postaci śluzowatych wycieków i nieprzyjemnego zapachu.

Najskuteczniejszą metodą walki z chorobami bakteryjnymi jest profilaktyka, obejmująca stosowanie zdrowego materiału siewnego, dezynfekcję narzędzi oraz przestrzeganie higieny uprawy.

W przypadku wystąpienia objawów konieczne jest natychmiastowe usuwanie chorych roślin i wprowadzenie długoterminowej przerwy w uprawie.

To jedna z najgroźniejszych chorób pomidora, zaliczana do chorób kwarantannowych w Unii Europejskiej. Pierwsze objawy to więdnięcie i zwijanie liści, które początkowo mogą być mylone z niedoborem wody.

Na pędach czernieją i pojawiają się pęknięcia z charakterystycznymi śluzowatymi wyciekami. Porażone owoce pokrywają się marmurkowatymi przebarwieniami i ciemnymi plamami typu “ptasie oczko” z białym środkiem.

Bakteria rozprzestrzenia się głównie przez zakażone nasiona i może przetrwać w nich nawet przez kilka lat. Optymalne warunki rozwoju to temperatura 25-28°C i wysoka wilgotność. Ze względu na brak skutecznych środków leczniczych, wykrycie raka bakteryjnego wymaga natychmiastowego zniszczenia wszystkich porażonych roślin.

⚔️ Zwalczanie raka bakteryjnego:

• Brak skutecznych środków chemicznych

• Natychmiastowe usuwanie i spalanie porażonych roślin

• Dezynfekcja wszystkich narzędzi i powierzchni

🛡️ Profilaktyka:

• Stosowanie wyłącznie certyfikowanego, zdrowego materiału siewnego

• 3-5 letnia przerwa w uprawie pomidorów na porażonym stanowisku

• Dokładna dezynfekcja szklarni i narzędzi

Objawia się początkowo jako nekrotyczne plamki z żółtawą obwódką na liściach pomidorów i łodygach. Plamki są zwykle małe, okrągłe i ciemnobrązowe, otoczone charakterystyczną żółtą obwódką.

Na owocach pojawiają się ciemnobrązowe plamki, które mogą prowadzić do deformacji i pękania. Choroba rozwija się szczególnie w chłodnych warunkach przy temperaturze 21-24°C i wysokiej wilgotności.

Bakteria przenosi się przez nasiona, resztki roślinne, wodę irygacyjną oraz narzędzia. Może przetrwać w glebie przez kilka miesięcy, szczególnie w niskiej wilgotności.

⚔️ Zwalczanie bakteryjnej cętkowatości:

• Preparaty miedziowe jako środki zapobiegawcze

• Środki biologiczne na bazie Bacillus subtilis

• Natychmiastowe usuwanie porażonych części roślin

🛡️ Profilaktyka:

• Dezynfekcja nasion przed siewem

• Unikanie zwilżania liści podczas podlewania

• Regularna dezynfekcja narzędzi ogrodniczych

Jakie choroby fizjologiczne występują u pomidorów?

Choroby fizjologiczne pomidorów nie są wywoływane przez patogeny, lecz przez niekorzystne warunki uprawy, niedobory składników pokarmowych lub stres środowiskowy. Chociaż nie są tak dewastujące jak choroby infekcyjne, mogą jednak znacząco wpływać na jakość i wielkość plonu. Rozpoznanie przyczyn zaburzeń fizjologicznych pozwala na szybkie wprowadzenie korekt w agrotechnice.

Najczęstsze zaburzenie fizjologiczne w uprawie pomidora. Objawia się powstawaniem brunatnych, suchych i wklęsłych plam na wierzchołkach owoców pomidora, które z czasem ciemnieją i twardnieją.

Główną przyczyną jest niedobór wapnia w tkankach owocu, ale rzadko wynika to z braku tego pierwiastka w glebie. Częściej problem związany jest z zaburzonym transportem wapnia spowodowanym nierównomiernym podlewaniem, uszkodzeniami korzeni lub nadmiarem azotu i potasu w glebie.

Sucha zgnilizna wierzchołkowa pojawia się najczęściej na pierwszych owocach w gronach i może dotykać nawet 50% plonu w przypadku braku właściwej profilaktyki.

🌡️ Leczenie suchej zgnilizny:

• Oprysk dolistny preparatem Help Plant CA lub chlorkiem wapnia

• Regularne, równomierne podlewanie bez okresów przesuszania

• Mulczowanie gleby dla utrzymania stałej wilgotności

🛡️ Profilaktyka:

• Zrównoważone nawożenie wapniem przed sadzeniem

• Utrzymywanie stabilnej wilgotności podłoża na poziomie 70-80%

• Unikanie uszkadzania korzeni podczas pielęgnacji

 

❓ Najczęściej zadawane pytania (FAQ) ❓

1. Czy można jeść pomidory po zastosowaniu fungicydów?

Tak, ale należy bezwzględnie przestrzegać okresu karencji podanego na etykiecie preparatu, który wynosi zwykle 3-14 dni w zależności od środka. Przed spożyciem owoce należy dokładnie umyć pod bieżącą wodą. W przypadku preparatów biologicznych okres karencji jest znacznie krótszy lub zerowy, co czyni je bezpieczniejszymi dla konsumenta.

2. Dlaczego choroby pomidorów powtarzają się co roku w tym samym miejscu?

Główną przyczyną jest brak zmianowania - nie należy uprawiać pomidorów rok po roku w tym samym miejscu. Patogeny gromadzą się w glebie i na resztkach roślinnych, zachowując żywotność przez 2-4 lata. Grzyby wytwarzają trwałe formy przetrwalnikowe, a bakterie mogą przeżyć w pozostałościach tkankowych. Rozwiązaniem jest przestrzeganie 3-4 letniej przerwy w uprawie na tym samym stanowisku.

3. Jaki szkodnik robi dziury w pomidorach i owocach?

Dziury w owocach pomidorów najczęściej robi gąsienica motyla nocnego (Helicoverpa armigera) oraz skośnik pomidorowy (Tuta absoluta).

1. Gąsienice wgryzają się w zawiązki i owoce, tworząc głębokie wżery, które następnie często pleśnieją. Wżery są nierzadko tak głębokie, że widać ich wnętrze.

2. Skośnik pomidorowy (bardziej problematyczny w uprawach szklarniowych) tworzy miny w liściach, a w zaawansowanym stadium również wgryzają się do owoców.

4. Jakie szkodniki mogą zjadać korzenie pomidorów?

Korzenie pomidorów atakują głównie:​

1. Nicienie – mikroskopijne pasożyty glebowe, szczególnie mątwik ziemniaczany (Globodera rostochiensis) i guzak północny (Meloidogyne hapla), które powodują powstawanie guzków na korzeniach i ostatecznie zamieranie roślin​

2. Drutowce – larwy chrząszczy, które podgryzają i drążą korzenie oraz szyjkę korzeniową​

3. Turkuć podjadek – owad niszczący szyjkę korzeniową i korzenie, powodujące przewracanie się roślin​

4. Pędraki – larwy chrząszczy wgryzające się w korzenie palikowe​

Uszkodzenia korzeni prowadzą do osłabienia rośliny, więdnięcia liści i ostatecznie do zamierania.

5. Co oznaczają brązowe plamy na liściach pomidorów i jakie choroby je powodują?

Brązowe plamy na liściach pomidorów najczęściej wskazują na alternariozę pomidora – grzybową chorobę wywoływaną przez grzyb Alternaria solani. Charakterystyczne dla alternariozy są ciemnobrunatne, strefowane plamy o średnicy do 1,5 cm, ograniczone nerwami liścia.

Plamy mogą pojawiać się też na pędach i owocach. Inną chorobą powodującą brązowe plamy jest septorioza – wywoływana przez grzyby rodzaju Septoria, która powoduje drobne, żółtawe a następnie brązowawe plamy, znacznie mniejsze niż w alternariozie.

Zaraza ziemniaka (fytoftoroza) również powoduje brązowe lub szarozielone plamy na liściach, które szybko przechodzą w głęboką zgniliznę.

Brązowe plamy mogą również sygnalizować brunatną zgniliznę owoców wywoływaną przez Didymella lycopersici, szczególnie jeśli plamy są bardzo ciemne i zapadnięte.

6. Co oznaczają czarne plamy na liściach i łodygach pomidorów?

Czarne plamy na liściach i łodygach pomidorów mogą sygnalizować zaawansowaną fazę alternariozy, gdzie strefowane plamy brązowe zmienią się w czarne wraz z rozwojem choroby. Na owocach alternarioza objawia się czarnym, aksamitnym nalotem zarodników grzyba.

Czarne plamy mogą być również znakiem fytoftorozy (zarazy ziemniaka), gdzie porażone części stają się szarozielone, a następnie czarnieją.

Czarne plamy na szypułkach owoców mogą wskazywać na zgorzel podstawy łodygi lub brunatną zgniliznę owoców, gdzie ciemne, zapadnięte plamy stają się praktycznie czarne. W zaawansowanym stadium choroby czarne zarodniki grzybów (piknidia) widoczne są na pojawiających się czarnych plamach.

7. Jak wygląda alternarioza i zgorzel pomidora?

Alternarioza pomidora charakteryzuje się ciemnobrunatnymi, strefowanymi plamami na liściach o średnicy do 1,5 cm, które są ograniczone nerwami liścia. Na owocach, zazwyczaj przy nasadzie szypułki, pojawiają się ciemne, zapadnięte plamy pokryte czarnym, aksamitnym nalotem zarodników grzybów. Liście żółkną i zasychają, a stare liście mogą przedwcześnie obumierać.​

Zgorzel podstawy łodygi to odglebowa choroba grzybiczna wywoływana przez Didymella lycopersici, powodująca gnicie i zasychanie podstawy łodygi w miejscu kontaktu z podłożem. Dodatkowo obserwuje się zgniliznę owoców z charakterystycznymi ciemnymi, zapadnętymi plamami, na których widoczne są czarne zarodniki grzyba. Całe rośliny w końcu zamierają.

---

🎁 Dziękujemy za poświęcenie czasu na przeczytanie naszego artykułu! Mamy nadzieję, że znalazłeś tu wartościowe informacje, które pomogą Ci w pielęgnacji, uprawie i wyborze najlepszych odpornych odmian pomidorów dopasowanych do Twoich potrzeb.

💡 Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zapraszamy do kolejnych wpisów na naszym blogu – razem stwórzmy piękne i zdrowe ogrody!

Źródła:

• [Własna, syntetyczna analiza na podstawie dobrych praktyk ogrodniczych i danych klimatycznych dla Polski]

• [Własna, ekspercka synteza oparta na aktualnych zaleceniach ochrony roślin i wynikach badań nad chorobami pomidora w warunkach klimatycznych Polski]

• [Własna, praktyczna analiza objawów i profilaktyki chorób pomidora, opracowana na podstawie literatury specjalistycznej oraz doświadczeń z upraw amatorskich i towarowych]

• [Własna, syntetyczna analiza na podstawie dobrych praktyk ogrodniczych, katalogów nasiennych oraz popularnych odmian rekomendowanych przez polskich działkowców i producentów]

• [Własna, syntetyczna analiza oparta na agrotechnice i warunkach termicznych niezbędnych do kiełkowania nasion pomidorów (rodzina Solanaceae)]

• [Własna, syntetyczna analiza oparta na genetyce roślin użytkowych (mieszańce F1 vs. odmiany ustalone) oraz dobrych praktykach nasiennictwa amatorskiego.]

• [Własna, syntetyczna analiza oparta na zasadach konserwacji nasion (Seed Saving) i biologii przechowywania nasion (Solanaceae).]